Energie gateway: wat is het en wanneer heb je die nodig?
Goed energiebeheer begint met betrouwbare data. Om energieverbruik te kunnen monitoren, vergelijken en optimaliseren, moeten meetgegevens digitaal beschikbaar zijn. Soms kan dat rechtstreeks via een bestaande API of andere digitale koppeling. In andere situaties is lokale hardware nodig om meters, sensoren en installaties uit te lezen. Een energie gateway vormt dan de verbinding tussen de apparatuur op locatie en het centrale energiebeheerplatform.
Maar wat doet een energie gateway precies? Welke data kan een gateway verzamelen en wanneer heb je deze hardware daadwerkelijk nodig?
Wat is een energie gateway?
Een energie gateway is een apparaat dat meetgegevens lokaal uitleest en doorstuurt naar een digitaal platform. De gateway wordt gekoppeld aan een meter, sensor of technische installatie en verzamelt de beschikbare meetwaarden via een ondersteunde interface of een communicatieprotocol.
Afhankelijk van de aanwezige apparatuur kan het bijvoorbeeld gaan om gegevens over:
-
Elektriciteitsverbruik
-
Gasverbruik
-
Warmteverbruik
-
Waterverbruik
-
Temperatuur
-
Druk
-
Debiet
-
Opwek van zonnepanelen
-
Laadpunten
-
De status van technische installaties
Een gateway meet deze waarden meestal niet zelf. De aangesloten meter, sensor of installatie voert de daadwerkelijke meting uit. De energie gateway leest de gegevens uit, structureert ze en stuurt ze veilig door naar een platform voor verdere verwerking.
Hoe werkt een energie gateway?
Een energie gateway vormt een schakel binnen de volledige energiedataketen. Die keten bestaat doorgaans uit een aantal stappen.
1. De meter of installatie registreert een waarde
Een meter, sensor of installatie meet bijvoorbeeld het elektriciteitsverbruik, de geleverde warmte of de temperatuur van een installatie.
2. De gateway leest de gegevens uit
De energie gateway haalt de beschikbare waarden lokaal op. Dit gebeurt via een communicatieprotocol dat door zowel de gateway als de aangesloten apparatuur wordt ondersteund.
3. De gegevens worden doorgestuurd
Via een beschikbare mobiele verbinding of een wifinetwerk verstuurt de gateway de meetgegevens naar een centraal platform.
4. Het platform verwerkt de energiedata
In het energiebeheerplatform worden de gegevens gecontroleerd, opgeslagen en gecombineerd met data uit andere bronnen. Vervolgens kunnen gebruikers de data inzetten voor monitoring, analyse, rapportage en andere energieprocessen.
De frequentie waarmee gegevens beschikbaar komen, hangt af van de meter, de installatie, het protocol, de verbinding en het ingestelde meetinterval. Daarom spreken we liever over actuele meetdata dan in alle gevallen over realtime data.
Wat kun je met de verzamelde energiedata?
Een energie gateway maakt lokale data op afstand beschikbaar. De werkelijke waarde ontstaat wanneer deze gegevens in een energiebeheerplatform worden omgezet in bruikbare informatie.
Met de verzamelde data kun je bijvoorbeeld:
-
Het energieverbruik van gebouwen en locaties monitoren
-
Hoofdmeters en tussenmeters vergelijken
-
Afwijkingen en onnodig verbruik signaleren
-
Energieprestaties over verschillende periodes analyseren
-
Rapportages opstellen
-
Kosten transparanter verdelen
-
Facturatieprocessen ondersteunen
-
Installaties en assets op afstand bewaken
-
Onderhoud en optimalisatie onderbouwen met data
-
Bewoners, huurders of klanten inzicht geven in hun verbruik
Door verschillende databronnen samen te brengen, ontstaat één centrale gegevensbasis voor professioneel energiebeheer.
Wanneer heb je een energie gateway nodig?
Een energie gateway is vooral nodig wanneer de gewenste meetdata nog niet via een bruikbare digitale koppeling beschikbaar is.
Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer:
-
Een bestaande meter alleen lokaal kan worden uitgelezen
-
Er meerdere tussenmeters achter één hoofdaansluiting staan
-
Een installatie geen geschikte cloud- of API-koppeling heeft
-
Verschillende typen of merken meters binnen één project worden gebruikt
-
Data onafhankelijk van de energieleverancier moet worden verzameld
-
Een organisatie controle wil houden over de meetketen
-
Meterstanden nog handmatig worden opgenomen
-
Actuelere gegevens nodig zijn dan via de bestaande datastroom beschikbaar zijn
Een gateway kan voorkomen dat goed functionerende meters onnodig moeten worden vervangen. Als de bestaande apparatuur een geschikte interface heeft en technisch kan worden uitgelezen, kan deze mogelijk behouden blijven.
Dat verlaagt niet alleen de vervangingskosten, maar beperkt ook werkzaamheden op locatie en onnodig materiaalgebruik. Welke meters daadwerkelijk kunnen worden gekoppeld, moet altijd vooraf technisch worden beoordeeld.
Heb je altijd een energie gateway nodig?
Nee. Voor het verzamelen van energiedata is niet altijd lokale hardware nodig. Soms zijn de meetgegevens al digitaal beschikbaar via bijvoorbeeld:
- ODA-datatoegang
- Een bestaande API
- Een gebouwbeheersysteem
- Een energiemanagementsysteem
- Een omvormer of laadplatform
- Een bestaand dataplatform
- Een andere digitale integratie
In die gevallen kan het energiebeheerplatform waar mogelijk rechtstreeks met de bestaande databron worden verbonden. Het installeren van een extra gateway voegt dan niet altijd voldoende waarde toe.
De beste manier van datacollectie verschilt per locatie en toepassing. Daarom is het belangrijk om eerst te onderzoeken welke data al beschikbaar is, hoe actueel deze data is en waarvoor je de gegevens wilt gebruiken.
Bij Aurum hanteren we daarom een praktische aanpak:
Zonder gateway waar het kan. Met Nextalink waar het nodig is.
Lees meer over de mogelijkheden voor energiedata zonder gateway.
De Nextalink-gateway van Aurum
Nextalink is de energie gateway die Aurum inzet wanneer lokale datacollectie nodig is. De gateway leest gegevens uit geschikte meters, sensoren en installaties en verstuurt deze naar EnergyGrip.
Afhankelijk van de apparatuur en configuratie ondersteunt Nextalink veelgebruikte protocollen zoals M-Bus, Modbus en (D)SMR. Voor de verbinding met EnergyGrip zijn, afhankelijk van de uitvoering en de situatie, NB-IoT, LTE-M en 2,4GHz-wifi beschikbaar.
De exacte mogelijkheden worden onder andere bepaald door:
- Het type meter of apparaat
- De beschikbare communicatieinterface
- Het gebruikte protocol
- De gewenste meetwaarden
- De technische documentatie van de apparatuur
- De omstandigheden op de locatie
Nextalink is geen zelfstandig energiebeheersysteem. De gateway zorgt voor de lokale datacollectie; EnergyGrip brengt de gegevens samen en maakt ze bruikbaar voor monitoring, analyse, rapportage, facturatieondersteuning en andere professionele toepassingen.
Wat gebeurt er bij een netwerkstoring?
Een tijdelijke netwerkonderbreking hoeft niet direct tot ontbrekende meetgegevens te leiden. Nextalink beschikt over een lokale geheugenbuffer. Als de mobiele verbinding of wifi tijdelijk niet beschikbaar is, bewaart de gateway de meetwaarden lokaal.
Zodra de verbinding met EnergyGrip is hersteld, worden de opgeslagen gegevens alsnog doorgestuurd. Dit verkleint het risico op gaten in de meetdata en zorgt voor een betrouwbaardere basis voor rapportages, analyses en facturatie.
De gateway kan bovendien op afstand worden beheerd. Configuraties en firmware-updates kunnen op afstand worden uitgevoerd, waardoor ook grotere aantallen gateways efficiënt beheerd kunnen worden.
Voor welke situaties is een energie gateway geschikt?
Een energie gateway kan worden ingezet bij één gebouw, maar ook binnen een grootschalige uitrol met veel locaties en aansluitingen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Warmtenetten met warmtemeters en afleversets
- Vastgoedportefeuilles met verschillende typen meters
- Winkelketens met veel verspreide vestigingen
- Vakantieparken met accommodaties en centrale voorzieningen
- Gebouwen met meerdere huurders of gebruikseenheden
- Installateurs die monitoring op afstand willen aanbieden
- Energieadviseurs die betrouwbare meetdata nodig hebben
- Organisaties die tussenmeters willen uitlezen
- Collectieve energievoorzieningen
Binnen deze toepassingen kan de data worden gebruikt voor verbruiksmonitoring, kostenverdeling, onderhoud, prestatiebewaking, rapportage en facturatievoorbereiding.
Van energiedata naar energiebeheer
Een energie gateway is geen doel op zich. Het is een manier om meetgegevens beschikbaar te maken wanneer deze nog niet digitaal kunnen worden ontsloten.
De keuze voor een gateway begint daarom niet bij de hardware, maar bij de informatiebehoefte. Welke gegevens heb je nodig? Uit welke meters of installaties moeten deze komen? Hoe actueel moeten ze zijn en waarvoor wil je ze gebruiken?
Door eerst de bestaande databronnen te inventariseren, voorkom je onnodige hardware. Is een rechtstreekse digitale koppeling mogelijk, dan heeft dat vaak de voorkeur. Is lokale uitlezing nodig, dan zorgt een energie gateway zoals Nextalink voor de verbinding tussen de fysieke meter en het digitale energiebeheer.
Zo ontstaat een betrouwbare dataketen die past bij de locatie, de apparatuur en het gewenste gebruik.
Betrouwbare energiedata in EnergyGrip
EnergyGrip brengt energiedata uit meters, installaties en externe systemen samen in één onafhankelijk platform. Is de gewenste data al digitaal beschikbaar? Dan kan deze waar mogelijk via een bestaande koppeling worden ontsloten. Is lokale datacollectie nodig? Dan kan de Nextalink-gateway worden ingezet.
Zo kies je per locatie de datacollectiemethode die werkelijk nodig is.
Benieuwd welke aanpak bij jouw meetopstelling past?
We bekijken graag samen welke data al beschikbaar is en of een energie gateway nodig is.
Veelgestelde vragen over energie gateways
Wat is het verschil tussen een energie gateway en een energiemanagementsysteem?
Een energie gateway leest gegevens uit meters, sensoren en installaties en stuurt deze door. Een energiemanagementsysteem verwerkt en visualiseert de gegevens, zodat je deze kunt gebruiken voor monitoring, analyse, rapportage en optimalisatie. De gateway verzorgt dus de datacollectie; het energiemanagementsysteem maakt de data bruikbaar.
Meet een energie gateway zelf het energieverbruik?
Meestal niet. De meter, sensor of installatie voert de meting uit. De energie gateway leest de beschikbare waarden uit en stuurt deze naar een digitaal platform.
Kan één energie gateway verschillende meters uitlezen?
Dat kan, afhankelijk van het type gateway, de interfaces, de protocollen en de aangesloten apparatuur. Vooraf moet worden beoordeeld welke meters en meetwaarden technisch kunnen worden ontsloten.
Werkt een energie gateway zonder internetverbinding?
Voor het doorsturen van gegevens naar een centraal platform is een netwerkverbinding nodig. Bij Nextalink worden meetgegevens tijdens een tijdelijke netwerkonderbreking lokaal gebufferd. Zodra de verbinding is hersteld, worden de opgeslagen waarden alsnog verzonden.
Heb ik voor EnergyGrip altijd een Nextalink-gateway nodig?
Nee. EnergyGrip kan energiedata ook ontvangen via ODA-datatoegang, API’s en andere digitale koppelingen. Nextalink wordt ingezet als de benodigde data nog lokaal uit een meter, sensor of installatie moet worden opgehaald.
Kan een energie gateway bestaande meters uitlezen?
Dat is vaak mogelijk als de meter een geschikte interface heeft en een ondersteund communicatieprotocol gebruikt. Het type meter, de technische documentatie en de gewenste meetwaarden bepalen of een koppeling mogelijk is.
Welke verbindingen ondersteunt Nextalink?
Afhankelijk van de uitvoering en de situatie kan Nextalink verbinding maken via NB-IoT, LTE-M of 2,4GHz-wifi. De meest geschikte verbinding hangt af van onder andere de netwerkdekking, technische omgeving en beheerwensen.